دولت آمریکا در اقدامی بی‌سابقه و سرنوشت‌ساز، رسماً در پرونده شکایت نیویورک تایمز علیه OpenAI وارد عمل شد و از این غول هوش مصنوعی دفاع کرد. مقامات آمریکایی با ارسال یک لایحه ۲۰ صفحه‌ای به دادگاه، اعلام کردند که استفاده از آثار دارای کپی‌رایت برای آموزش مدل‌های بزرگ زبانی (LLM) باید تحت اصل «استفاده منصفانه» مجاز تلقی شود تا حفظ برتری تکنولوژیک ایالات متحده در عرصه جهانی به خطر نیفتد.
جزئیات لایحه دفاعیه دولت آمریکا از OpenAI
دولت آمریکا در لایحه رسمی خود که به دادگاه منطقه جنوبی نیویورک ارائه شده، تاکید کرده است که توسعه یک صنعت هوش مصنوعی قدرتمند و رقابتی، اهمیت استراتژیک ملی دارد. محدود کردن آموزش مدل‌های هوش مصنوعی با استناد به قوانین سنتی کپی‌رایت می‌تواند پیشرفت‌های علمی، خلاقیت و رشد اقتصادی را به شدت کند سازد.
در بخش‌هایی از این لایحه حقوقی به نکات کلیدی زیر اشاره شده است:
- حفظ رهبری جهانی: ایالات متحده باید استانداردهای جهانی استفاده از هوش مصنوعی را تعیین کند و محدودیت‌های سخت‌گیرانه کپی‌رایت این جایگاه را تهدید می‌کند.
- ماهیت دگرگون‌کننده (Transformative): یادگیری مدل‌های زبانی از متون مانند مطالعه انسان برای یادگیری و خلق آثار جدید است و جایگزین مستقیم اثر اصلی محسوب نمی‌شود.
- تأکید بر اصل استفاده منصفانه: استفاده از دادگان متنی برای بازآفرینی دانش و توانمندسازی چت‌بات‌ها مصداق بارز استفاده منصفانه در قانون کپی‌رایت است.
چالش‌های حقوقی آموزش مدل‌های زبانی بزرگ
مدل‌های زبانی که ابزارهایی مانند ChatGPT، Claude و Gemini را تغذیه می‌کنند، نیازمند حجم عظیمی از اطلاعات متنی هستند. بسیاری از ناشران و نویسندگان مدعی هستند که شرکت‌های توسعه‌دهنده هوش مصنوعی بدون دریافت مجوز و پرداخت حقوق مادی، از سرمایه‌های فکری آن‌ها استفاده کرده‌اند.
پیش از این نیز پرونده‌های مشابهی در دادگاه‌های آمریکا بررسی شده بود؛ برای مثال، دادگاه در پرونده شرکت Anthropic اعلام کرد که آموزش مدل‌های هوش مصنوعی به‌خودی‌خود نقض کپی‌رایت نیست، بلکه استفاده از کتابخانه‌های غیرقانونی برای دانلود کتاب‌ها مشکل‌ساز بوده است. اکنون با دخالت مستقیم دولت آمریکا، کفه ترازو در دادگاه‌ها بیش از پیش به نفع غول‌های فناوری سنگینی می‌کند.
سوالات متداول
چرا دولت آمریکا از OpenAI در دادگاه حمایت کرده است؟
دولت آمریکا معتقد است برای حفظ پیشتازی فناوری این کشور در رقابت جهانی هوش مصنوعی، نباید توسعه مدل‌های زبانی را با تفسیرهای سخت‌گیرانه از قانون کپی‌رایت محدود کرد.
آیا لایحه دولت آمریکا به معنای حکم نهایی دادگاه است؟
خیر، این لایحه صرفاً یک نظر حقوقی و مشورتی از سوی دولت به دادگاه است، اما تأثیر سیاسی و حقوقی بسیار سنگینی بر تصمیم‌گیری قاضی پرونده خواهد داشت.