شرکت اسپیس‌ایکس در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرده است که روند جمع‌آوری توربین‌های گازی بدون مجوز دیتاسنتر xAI نزدیک به یک سال دیگر طول خواهد کشید. این ابررایانه غول‌پیکر که با نام Colossus شناخته می‌شود، برای آموزش مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی به انرژی عظیمی نیاز دارد؛ اما استفاده از نیروگاه‌های موقت و بدون تاییدیه زیست‌محیطی، جنجال‌های حقوقی و زیست‌محیطی گسترده‌ای به پا کرده است.
بحران تامین برق ابررایانه Colossus و چالش‌های زیست‌محیطی
دیتاسنتر Colossus وابسته به شرکت هوش مصنوعی xAI (که چندی پیش مدیریت آن به اسپیس‌ایکس واگذار شد)، در حال حاضر با ۶۹ توربین گازی موقت کار می‌کند. طبق گزارش‌های منتشرشده، بسیاری از این توربین‌ها ماه‌ها است که بدون دریافت مجوزهای قانونی آلودگی هوا در حال تولید برق هستند.
نهادهای زیست‌محیطی و حقوقی از جمله سازمان NAACP علیه xAI دست به شکایت زده‌اند. بررسی‌ها نشان می‌دهد این توربین‌ها پتانسیل انتشار سالانه بیش از ۲۰۰۰ تن گاز آلاینده اکسید نیتروژن (NOx) را در منطقه‌ای دارند که پیش از این نیز با بحران آلودگی هوا مواجه بوده است.
- شکاف در قوانین مجوزها: اسپیس‌ایکس مدعی است به دلیل قرار داشتن توربین‌ها روی تریلرهای حمل‌ونقل، نیازی به اخذ مجوز ساختمانی و زیست‌محیطی ثابت ندارد؛ ادعایی که نهادهای ناظر آن را رد می‌کنند.
- مداخله دولت فدرال: وزارت دادگستری آمریکا در پرونده شکایت اخیر، جانب اسپیس‌ایکس را گرفته و فعالیت این نیروگاه‌ها را مسئله‌ای در راستای «امنیت ملی و انرژی» خوانده است.
- زمان‌بندی جایگزینی: ساخت نیروگاه دائمی ۱.۲ گیگاواتی آغاز شده اما خروج کامل توربین‌های موقت تا ژوئیه ۲۰۲۷ به طول می‌انجامد.
سرمایه‌گذاری میلیاردی ایلان ماسک در نیروگاه‌های اختصاصی AI
توسعه روزافزون مدل‌های زبانی بزرگ باعث شده تا تامین مستمر انرژی به اصلی‌ترین گلوگاه در پیشرفت **هوش مصنوعی** تبدیل شود. اسناد افشا شده نشان می‌دهد اسپیس‌ایکس قصد دارد طی سه سال آینده حدود ۲.۸ میلیارد دلار صرف خرید توربین‌های گازی جدید برای دیتاسنترهای خود کند.
بر اساس مجوزهای صادرشده، نیروگاه دائمی جدید شامل ۴۱ توربین گاز با ظرفیت‌های ۱۶ تا ۵۰ مگاوات خواهد بود. جالب اینجاست که مشخصات این تجهیزات جدید با ناوگان توربین‌های شرکت APR Energy (که اخیراً توسط ایلان ماسک خریداری شد) متفاوت است؛ موضوعی که از احتمال راه‌اندازی پروژه‌های پردازشی پنهان دیگری در آینده نزدیک خبر می‌دهد.
سوالات متداول
چرا دیتاسنتر xAI از توربین‌های بدون مجوز استفاده می‌کند؟
به دلیل سرعت بالای توسعه ابررایانه Colossus و عدم پاسخگویی سریع شبکه برق محلی، xAI به نیروگاه‌های موقت گازی روی آورد و مدعی شد تجهیزات سیار نیازی به مجوزهای ثابت شهری ندارند.
نیروگاه دائمی دیتاسنتر هوش مصنوعی اسپیس‌ایکس کی افتتاح می‌شود؟
این نیروگاه جدید با ظرفیت ۱.۲ گیگاوات مراحل ساخت را طی می‌کند و تا تابستان سال ۲۰۲۷ به طور کامل جایگزین سیستم‌های موقت فعلی خواهد شد.