موج پرونده‌های حقوقی علیه غول‌های هوش مصنوعی ابعاد تازه‌ای به خود گرفته است. دو نشریه باسابقه The Seattle Times و Newsday با پیوستن به صف شاکیان، پرونده قضایی مشترکی را علیه شرکت‌های OpenAI و مایکروسافت به جریان انداخته‌اند. این دو رسانه مدعی هستند که چت‌بات‌هایی نظیر ChatGPT و Copilot با بلعیدن دسترنج خبرنگاران، در حال نابودی بنیان‌های صنعت خبر هستند.
استفاده غیرقانونی از مقالات برای آموزش مدل‌های زبانی
متن دادخواست ارائه‌شده از سوی این دو روزنامه لحنی تند و کم‌سابقه دارد. آن‌ها فناوری‌های هوش مصنوعی مولد را به «ماری که دم خود را می‌بلعد» تشبیه کرده‌اند؛ ابزارهایی که با مصرف بی‌پروای داده‌های تولیدشده توسط انسان، همان سازمان‌هایی را ویران می‌کنند که حیات هوش مصنوعی به آن‌ها وابسته است.
در بخش‌هایی از این دادخواست بر نکات زیر تأکید شده است:
- مصرف‌کننده حریص محتوا: ابزارهایی مانند ChatGPT برخلاف ادعای سازندگان، تولیدکننده واقعی نیستند، بلکه کپی‌های بازتولیدشده از آثار نویسندگان انسانی را به کاربران عرضه می‌کنند.
- تهدید اقتصاد خبررسانی: ارائه خروجی‌های مشابه با مقالات اصلی بدون پرداخت حق کپی‌رایت یا هدایت ترافیک به وب‌سایت‌های مرجع، مدل درآمدی رسانه‌ها را مختل می‌سازد.
- نقض گسترده مالکیت فکری: استفاده تجاری از متن‌های آرشیوی و اخبار اختصاصی بدون کسب مجوز قانونی انجام گرفته است.
پیچیدگی روابط تجاری؛ شگفتی مایکروسافت از اقدام شریک دیروز
شکایت روزنامه محلی سیاتل تایمز یک تناقض جالب به همراه دارد؛ مایکروسافت و حتی OpenAI پیش از این بخشی از کمک‌هزینه‌ها و پروژه‌های نوآوری این روزنامه را تأمین مالی کرده بودند. با این حال، ادامه استفاده بدون اجازه از حجم عظیم مقالات این رسانه مانع از اقدام حقوقی نشد.
یکی از سخنگویان مایکروسافت اعلام کرده که از ثبت این دادخواست غافلگیر شده است، اما این شرکت آمادگی دارد با نشست‌های مشترک، راه‌حل‌های مرضی‌الطرفین را برای حل اختلافات مربوط به داده‌های آموزشی دنبال کند.
پرسش‌های متداول
چرا رسانه‌ها از OpenAI و مایکروسافت شکایت می‌کنند؟
رسانه‌ها ادعا می‌کنند که این شرکت‌ها بدون پرداخت هزینه یا کسب مجوز رسمی، میلیون‌ها مقاله اختصاصی را برای تعلیم مدل‌های زبانی بزرگ نظیر GPT-۴ استخراج کرده و استفاده نموده‌اند.
موضع شرکت‌های فناوری در برابر این اتهامات چیست؟
شرکت‌های هوش مصنوعی معمولاً این فرایند را ذیل اصل «استفاده منصفانه» (Fair Use) می‌دانند، هرچند برای کاستن از فشار دعاوی، در حال امضای قراردادهای رسمی خرید داده با برخی از نشریات بزرگ هستند.