منتقدان سرسخت هنر تولیدشده توسط هوش مصنوعی اکنون یک متحد بسیار قدرتمند و با نفوذ پیدا کرده‌اند: پاپ لئو چهاردهم، رهبر کاتولیک‌های جهان. پاپ اخیراً در بیانیه‌ای صریح، مرزهای معنوی و وجودی میان هنر برخاسته از روح انسان و خروجی‌های محاسباتی ماشین‌ها را ترسیم کرده و خواستار حفاظت از هویت هنر انسانی در برابر هجوم بی‌امان فناوری‌های نوین شده است. این موضع‌گیری جدی می‌تواند چالش‌های اخلاقی و فلسفی جدیدی را پیش روی توسعه‌دهندگان مدل‌های مولد تصویر قرار دهد.
مرزهای وجودی هنر انسانی و محاسبات الگوریتمی
پاپ لئو چهاردهم در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس به تشریح تفاوت‌های بنیادین میان خلاقیت انسانی و تولیدات ماشینی پرداخت. او تأکید کرد که در عصر توسعه شتابان هوش مصنوعی، تشخیص هنر واقعی از محصولات الگوریتمی به یک ضرورت حیاتی تبدیل شده است.
رهبر کاتولیک‌های جهان در این رابطه نوشت: «یک تفاوت وجودی، حتی پیش از تفاوت زیبایی‌شناختی، میان هنر واقعی و آنچه یک ماشین از طریق محاسبات آماری بر پایه میلیون‌ها تصویر خلق‌شده توسط دیگران تولید می‌کند، وجود دارد. الگوریتم‌ها فاقد آن جرقه ناب انسانی هستند.»
تلاش ناکام غول‌های فناوری برای لابی با واتیکان
این نخستین بار نیست که واتیکان به حوزه هوش مصنوعی واکنش نشان می‌دهد. پاپ لئو چهاردهم در ماه مه گذشته نیز با انتشار یک نامه رسمی، بر اهمیت حفظ کرامت انسانی در جهان رو به اتوماسیون تأکید کرده بود.
گزارش‌های اخیر نشان می‌دهد که شرکت‌های بزرگ فعال در حوزه هوش مصنوعی، از جمله Anthropic (توسعه‌دهنده چت‌بات کلود)، تلاش‌های گسترده‌ای را برای لابی با مقامات واتیکان آغاز کرده‌اند. هدف این شرکت‌ها ترغیب کلیسا به بازنگری در مواضع سرسختانه خود درباره آگاهی غیرانسانی بوده است؛ تلاش‌هایی که ظاهراً تا کنون با شکست مواجه شده و نتوانسته نظر رهبر کاتولیک‌ها را تغییر دهد.
نکات کلیدی مطرح شده در بیانیه پاپ عبارتند از:
- تفاوت وجودی: هنر ماشین محصول محاسبات آماری است، نه الهام و درک درونی انسان.
- فقدان جرقه انسانی: الگوریتم‌ها احساسات، تجربه زیسته و روح انسانی را درک نمی‌کنند.
- خلق بر پایه آثار دیگران: هوش مصنوعی با بازسازی داده‌های دیگران تصویر می‌سازد، در حالی که هنر واقعی از خلاقیت اصیل نشات می‌گیرد.
سوالات متداول
موضع پاپ لئو چهاردهم در قبال هنر هوش مصنوعی چیست؟
او معتقد است که هنر تولیدشده توسط ماشین‌ها فاقد جرقه معنوی انسانی است و تفاوت وجودی عمیقی با هنر واقعی دارد، زیرا هوش مصنوعی صرفاً محاسبات آماری روی تصاویر دیگران را انجام می‌دهد.
آیا شرکت‌های هوش مصنوعی با واتیکان مذاکره کرده‌اند؟
بله، گزارش‌ها نشان می‌دهد شرکت Anthropic تلاش کرده تا با لابی‌گری، موضع واتیکان را در مورد هوش مصنوعی و آگاهی غیرانسانی تلطیف کند، اما این تلاش‌ها تا کنون بی‌نتیجه بوده است.