موسسه حقوقی ادلسون (Edelson PC) که پیش‌تر از طرف قربانیان حادثه تلخ تیراندازی مدرسه «تامبلر ریج» کانادا ۷ شکایت علیه OpenAI ثبت کرده بود، این هفته با طرح ۳۰ شکایت حقوقی جدید فشارهای قانونی بر سازنده ChatGPT را به اوج رساند. شاکیان جدید شامل معلمان، مدیر مدرسه و دانش‌آموزانی هستند که در زمان حمله در ساختمان حضور داشتند. این دادخواست‌ها با تغییر زاویه حقوقی، شرکت OpenAI را به معاونت و تسهیل در وقوع تیراندازی متهم کرده‌اند.
افزایش فشارها و اتهام مستقیم معاونت در جرم
پرونده تازه وارد مرحله حساس‌تری شده است؛ زیرا بر خلاف شکایت‌های قبلی که صرفاً بر بی‌توجهی و خطای غیرعمدی OpenAI تمرکز داشتند، ادعای جدید نیازمند اثبات آگاهی و نقش داشتن در تسهیل جرم است. حادثه اصلی به ۱۰ فوریه بازمی‌گردد که نوجوانی به نام جسی ون روتسلار پس از قتل مادر و برادرش، به مدرسه‌ای در بریتیش کلمبیا حمله کرد و موجب کشته و مجروح شدن ده‌ها نفر شد.
بر اساس گزارش‌های افشا شده، عامل این تیراندازی ماه‌ها قبل از حادثه از ChatGPT برای برنامه‌ریزی حمله، مشورت درباره سلاح گرم و نحوه اجرای آن استفاده کرده بود. کارشناسان امنیتی درون OpenAI پس از مشاهده این مکالمات، خواستار مطلع کردن پلیس کانادا شده بودند؛ اما مدیران ارشد از این اقدام خودداری کرده و تنها به مسدودسازی حساب کاربر اکتفا کردند؛ تصمیمی که مانع ساخت حساب جدید توسط مهاجم نشد.
نقش مدیران ارشد و رفتارهای دوگانه در ایمنی
شاکیان پرونده انگشت اتهام را به سمت کریس لهان (Chris Lehane)، مدیر امور عمومی OpenAI گرفته‌اند و مدعی هستند که او دستور لغو هشدار به پلیس را صادر کرده است. اگرچه OpenAI این ادعاها را کاملاً تکذیب کرده، اما جزییات مطرح‌شده نشان‌دهنده چالش‌های عمیق ساختاری در تیم‌های ارزیابی تهدید این غول هوش مصنوعی است.
- عدم گزارش خطرات واقعی: شرکت ادعا می‌کند رفتارهای کاربر به حد نصاب «خطر فوری و مصداقی» برای دخالت پلیس نرسیده بود.
- استانداردهای دوگانه امنیتی: شاکیان با اشاره به قرنطینه دفتر OpenAI در سانفرانسیسکو پس از یک تهدید غیرفوری، این شرکت را به داشتن رفتاری دوگانه متهم می‌کنند؛ اولویت حفظ امنیت کارمندان خود در برابر بی‌توجهی به جان عموم مردم.
- سابقه آسیب‌های روانی: این دادخواست در حالی مطرح می‌شود که پرونده‌های متعدد دیگری درباره نقش چت‌جی‌پی‌تی در خودکشی و بحران‌های روانی کاربران در جریان است.
سوالات متداول
چرا OpenAI علی‌رغم شناسایی مکالمات مشکوک، پلیس را مطلع نکرد؟
مسئولان OpenAI مدعی هستند که بر اساس پروتکل‌های داخلی، مکالمات مهاجم خط مشخص شرکت برای تعریف «خطر فوری و جدی آسیب فیزیکی» را رد نکرده بود و حفظ حریم خصوصی کاربران مد نظر قرار گرفته بود.
اتهام جدید شاکیان علیه OpenAI چیست؟
شاکیان پرونده را از «سهل‌انگاری در جلوگیری از حادثه» به «معاونت و کمک در وقوع جرم» ارتقا داده‌اند و مدعی هستند تصمیمات مدیریتی شرکت عملاً راه را برای اجرای حمله هموار کرده است.