ساتیا نادلا، مدیرعامل مایکروسافت، در هشداری تکان‌دهنده اعلام کرد سازمان‌ها و کسب‌وکارهایی که برای تمامی نیازهای خود تنها به یک مدل هوش مصنوعی یا یک آزمایشگاه خاص متکی هستند، در آینده نزدیک شانسی برای بقا نخواهند داشت. او تاکید کرد که واگذاری کامل تفکر و داده‌های حیاتی شرکت‌ها به ارائه‌دهندگان مدل‌های انحصاری، آینده تجاری آن‌ها را به شدت تهدید می‌کند.
چرا وابستگی به یک مدل هوش مصنوعی خطرناک است؟
نادلا در گفت‌وگو با برنامه «Fareed Zakaria GPS» شبکه CNN توضیح داد که شرکت‌ها باید نسبت به تمامی داده‌ها، پرامپت‌ها و اطلاعاتی که در اختیار تامین‌کنندگان مدل‌های هوش مصنوعی قرار می‌دهند، هوشیار باشند. به باور او، تسلیم کامل فرآیندها به سیستم‌های انحصاری به معنای برون‌سپاری تفکر بنیادی سازمان است.
مدیرعامل مایکروسافت راهکار نجات شرکت‌ها را در ایجاد زیرساخت‌های مستقل می‌داند و رعایت موارد زیر را حیاتی می‌شمارد:
- حفظ متاداده‌ها و داده‌های کاربری: سازمان‌ها باید تمامی متاداده‌های مربوط به پرامپت‌ها را نزد خود نگه دارند تا بتوانند در آینده مدل‌های اختصاصی یا متن‌باز خود را آموزش دهند.
- استفاده از درگاه‌های هوش مصنوعی (AI Gateways): ایجاد یک لایه واسط بین پرامپت‌ها و مدل اصلی، مانع از وابستگی کامل به یک سرویس‌دهنده خاص می‌شود.
- تفکیک ابزارهای برنامه‌نویسی (Harnesses) از مدل: جداسازی حافظه و بستر اجرای کدهای هوش مصنوعی (مانند Claude Code یا ChatGPT Codex) باعث می‌شود شرکت‌ها در صورت تغییر شرایط یک مدل، کنترل سرنوشت خود را حفظ کنند.
خطر رقابت مستقیم سازندگان مدل با مشتریان خود
یکی از نکات کلیدی که نادلا به آن اشاره کرد، ریسک کپی‌برداری از ایده کسب‌وکارهاست. زمانی که یک شرکت تمام فرآیندهای داخلی خود را از طریق ایجنت‌های هوشمند به یک مدل بسپارد، آزمایشگاه‌های سازنده هوش مصنوعی می‌توانند با بررسی نحوه عملکرد آن شرکت، به راحتی محصولی مشابه و رقابتی عرضه کنند.
این هشدار در حالی از سوی نادلا مطرح می‌شود که مایکروسافت خود از سرمایه‌گذاران اصلی بزرگ‌ترین آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی یعنی OpenAI و Anthropic است. با این حال، غول فناوری در حال توسعه زیرساخت‌های چندمدلی ابری در آژور است تا شرکت‌ها بتوانند از چندین مدل مختلف با هزینه‌های کمتر و امنیت بالاتر بهره ببرند.
نکته جالب اینجاست که نادلا این نگرانی‌ها را فقط مخصوص کسب‌وکارها می‌داند. از نظر او، کاربران عادی در ازای دریافت سرویس‌های رایگان، داده‌های خود را طبق مدل اقتصادی رایج به اشتراک می‌گذارند و این تبادل در دنیای مصرف‌کنندگان طبیعی است.
سوالات متداول
منظور از درگاه هوش مصنوعی یا AI Gateway چیست؟
لایه‌ای زیرساختی است که پرامپت‌ها، حافظه و فرآیندهای یک شرکت را از خودِ مدل هوش مصنوعی جدا می‌کند تا امکان سوئیچ بین چند مدل فراهم شود.
چرا شرکت‌ها باید از چندین مدل هوش مصنوعی استفاده کنند؟
استفاده از چند مدل باعث کاهش هزینه‌ها، افزایش امنیت داده‌ها و جلوگیری از وابستگی کامل به یک سرویس‌دهنده خاص می‌شود.