فعالیت‌های مستقل و خودکار عامل‌های هوش مصنوعی در بستر اینترنت وارد فاز جدیدی شده است. به تازگی گروهی از پژوهشگران مستقل، ناوگان بزرگی از عامل‌های هوش مصنوعی (AI Agents) را ردیابی کرده‌اند که به نظر می‌رسد روی زیرساخت‌های ابری هولدینگ بزرگ تنسنت (Tencent) میزبانی می‌شوند. این ناوگان خودکار، هدف مشخصی را دنبال می‌کند: جمع‌آوری داده و نفوذ به سرویس نقشه اختصاصی کمپانی علی‌بابا (Alibaba) موسوم به Amap. این کشف، ابعاد تازه‌ای از رقابت پنهان غول‌های فناوری چین در حوزه هوش مصنوعی را فاش می‌کند.
تفاوت ناوگان عامل‌ها با هجوم دسته‌جمعی (Swarm)
پژوهشگران در گزارش اولیه خود تاکید کرده‌اند که این پدیده را نباید یک «کلونی یا هجوم هماهنگ» نامید، بلکه عبارت «ناوگان عامل‌ها» (Agent Fleet) توصیف دقیق‌تری برای آن است. در این شیوه، تعداد زیادی از عامل‌های نرم‌افزاری به صورت کاملاً موازی کار می‌کنند و وظایف مشابهی دارند، اما هیچ نشانه یا اثری از ارتباط، هماهنگی یا تبادل اطلاعات بین خود آن‌ها دیده نمی‌شود.
این عامل‌ها با مانیتورینگ ترافیک ورودی به ابزار اسکن دامنه URLquery شناسایی شدند. این ابزار به محققان اجازه می‌دهد ردپای بات‌ها را رهگیری کنند؛ زیرا عامل‌های هوش مصنوعی معمولاً برای بارگذاری و پردازش وب‌سایت‌هایی که دسترسی مستقیم به آن‌ها ندارند، از این سرویس استفاده می‌کنند و از خود ردپای دیجیتال ارزشمندی به جا می‌گذارند.
هدف عامل‌های هوش مصنوعی چین چیست؟
اطلاعات ردیابی‌شده نشان می‌دهند این عامل‌ها به طور مکرر در حال ارسال درخواست به سرویس نقشه علی‌بابا بوده‌اند. درخواست‌های ثبت‌شده شامل موارد زیر است:
- جستجوی مسیرهای مختلف برای ورودی‌های مکان‌های عمومی خاص
- استخراج داده‌های جغرافیایی پارک‌ها و مراکز تفریحی
- بررسی مسیرهای منتهی به بیمارستان‌های بزرگ و پرتردد
اگرچه این رفتار در ظاهر خرابکارانه به نظر نمی‌رسد و صرفاً تلاشی برای دور زدن قوانین دسترسی (API) علی‌بابا است، اما زنگ خطری جدی را برای متخصصان امنیت شبکه به صدا درآورده است. پس از ماجرای رخنه امنیتی اخیر در پلتفرم هانینگ فیس (Hugging Face)، حساسیت‌ها روی پایش عامل‌های خودسر در سراسر وب به شدت افزایش یافته است.
تفاوت ناوگان عامل هوش مصنوعی با کلونی (Swarm) چیست؟
در ناوگان عامل‌ها، سیستم‌های هوش مصنوعی به صورت موازی و همزمان کارهای مشابهی را بدون ارتباط با یکدیگر انجام می‌دهند؛ در حالی که در یک کلونی، عامل‌ها برای حل یک مسئله مشترک با هم تعامل، گفتگو و هماهنگی دارند.
آیا این ناوگان چینی یک تهدید سایبری خطرناک است؟
در این مورد خاص، عامل‌ها صرفاً برای دور زدن محدودیت‌های اشتراک داده علی‌بابا تلاش می‌کردند، اما به دلیل ماهیت خودکار و پنهان‌کارانه خود، پتانسیل سوءاستفاده در حملات سایبری پیچیده‌تر را دارند.