داده‌های مالی تازه از ده‌ها هزار شرکت بزرگ نشان می‌دهد که سرعت رشد پذیرش و هزینه‌کرد سازمانی برای ابزارهای هوش مصنوعی با افتی محسوس روبه‌رو شده است. طبق ارزیابی داده‌های مالی بیش از ۷۰ هزار شرکت توسط پلتفرم پرداختی Ramp، تنها ۵۶ درصد از سازمان‌ها در ماه آگوست برای ابزارهای مبتنی بر مدل‌های زبانی هزینه کرده‌اند که نسبت به ماه پیشین رشدی ناچیز معادل ۰.۴ درصد را نشان می‌دهد؛ رقمی که نگرانی سرمایه‌گذاران زیرساخت‌های عظیم ابری را دوچندان کرده است.
کاهش شدید هزینه توکن‌ها و بودجه پرسنلی شرکت‌ها
یکی از مهم‌ترین یافته‌های این گزارش، افت نزدیک به ۱۰ درصدی هزینه‌کرد هوش مصنوعی به ازای هر کارمند در بین ۱ درصد شرکت‌های پیشرو و ثروتمند است که این رقم را به حدود ۷,۲۰۰ دلار رسانده است. کارشناسان اقتصادی معتقدند این پدیده دو عامل کلیدی دارد:
- تعطیلات تابستانی: کاهش فصلی فعالیت‌های اداری و توسعه نرم‌افزاری در ماه آگوست.
- جنگ قیمت توکن‌ها: افت شدید هزینه ورودی و خروجی داده‌ها در پلتفرم‌های بزرگی مثل OpenAI و Anthropic از ۱.۱۵ دلار به ازای هر میلیون توکن به کمتر از ۰.۶۸ دلار.
- گرایش به مدل‌های اقتصادی: استفاده کسب‌وکارها از نسخه‌های ارزان‌تر به جای مدل‌های مرجع فوق‌سنگین.
چالش بازگشت سرمایه برای غول‌های هوش مصنوعی
شرکت‌های پیشگام آموزش مدل‌های پایه میلیون‌ها دلار صرف توسعه و خوشه‌بندی پردازنده‌ها می‌کنند به این امید که هزینه سنگین آموزش اولیه را در هفته‌های نخست عرضه جبران کنند. اما وقتی مشتریان شرکتی ترجیح می‌دهند از مدل‌های ارزان‌تر و پایدارتر استفاده کنند، معادله بازگشت سرمایه (ROI) برای غول‌های ابری پیچیده‌تر می‌شود.
از سوی دیگر، رقابت فشرده میان شرکت‌ها قیمت‌ها را به‌شدت کاهش داده و این روند اگرچه برای مشتریان سازمانی بسیار ایده‌آل است، اما پیش‌بینی‌های قبلی درباره درآمد سرسام‌آور آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی را با ابهام مواجه می‌کند.
سوالات متداول
علت اصلی کاهش هزینه شرکت‌ها برای هوش مصنوعی چیست؟
کاهش قیمت توکن‌ها در پی رقابت فشرده ارائه‌دهندگان، گرایش کسب‌وکارها به مدل‌های کوچک‌تر و بهینه‌تر و اثرات فصلی تعطیلات تابستان از دلایل اصلی این افت هستند.
آیا استفاده از هوش مصنوعی در شرکت‌ها متوقف شده است؟
خیر، حجم استفاده و وابستگی به ابزارهایی مانند دستیارهای کدنویسی همچنان بالاست؛ بلکه هزینه پرداختی شرکت‌ها به دلیل افت قیمت مدل‌ها کاهش پیدا کرده است.