توافق ۱.۵ میلیارد دلاری شرکت آنتروپیک (Anthropic) برای جبران خسارت آموزش مدل‌های زبانی روی آثار غیرقانونی، اکنون به میدان نبرد جدیدی میان نویسندگان و ناشران تبدیل شده است. بسیاری از نویسندگانی که منتظر دریافت سهم خود از این غرامت تاریخی بودند، ایمیل‌های عجیبی دریافت کرده‌اند که نشان می‌دهد ناشران و حتی آژانس‌های ادبی تلاش می‌کنند سهم پولی نویسندگان را تصاحب کنند؛ حتی در مواردی که ناشر هیچ‌گونه حق مالکیتی بر اثر ندارد.
فرمول پرداخت غرامت ۳۰۰۰ دلاری آنتروپیک
پرونده شکایت گروهی علیه سازنده هوش مصنوعی کلود (Claude) پس از آن به توافق رسید که دادگاه اعلام کرد اگرچه آموزش هوش مصنوعی می‌تواند استفاده منصفانه باشد، اما دانلود و بهره‌برداری از نسخه‌های پایرت‌شده و غیرقانونی جرم محسوب می‌شود. بر اساس احکام نهایی دادگاه، پرداخت غرامت بر پایه معیارهای مشخصی برنامه‌ریزی شد:
- پرداخت مبلغ ۳,۰۰۰ دلار به ازای هر عنوان کتاب به سرقت‌رفته (شامل نزدیک به ۵۰۰ هزار اثر).
- تقسیم مساوی ۵۰-۵۰ میان نویسنده و ناشر برای کتاب‌هایی که هنوز قرارداد نشر فعال دارند.
- پرداخت ۱۰۰ درصدی مبلغ به نویسنده برای کتاب‌های خودناشر یا آثاری که حق نشر آن‌ها منقضی شده و به نویسنده بازگشته است.
اعتراض نویسندگان و تخلفات ناشران و کارگزاران ادبی
با ارسال اخطاریه‌های مالی، مشخص شد ناشران شناخته‌شده‌ای نظیر «هارپرکالینز» روی عناوینی ادعای مالکیت کرده‌اند که سال‌ها پیش حقوق آن‌ها به مؤلف بازگردانده شده بود. گزارش نهاد نظارتی «Writers Beware» تایید می‌کند که خطاهای سیستماتیک متعددی رخ داده است؛ از جمله مواردی که ناشران درخواست دریافت ۱۰۰ درصد غرامت را ثبت کرده‌اند، در حالی که طبق قانون فقط مجاز به دریافت نصف آن هستند.
علاوه بر ناشران، برخی از آژانس‌های ادبی و دلالان نشر نیز درخواست درصد از این غرامت کرده‌اند؛ اقدامی که اعتراض شدید نویسندگان و چهره‌های حقوقی را برانگیخته است، چرا که نمایندگان ادبی هیچ‌گونه مالکیتی بر حقوق بنیادین کتاب ندارند. انجمن صنفی نویسندگان (Authors Guild) اعلام کرده که سازوکارهایی برای ثبت شکایت و پس‌گرفتن سهم قانونی نویسندگان تدوین شده است.
پرسش‌های متداول
چرا آنتروپیک مجبور به پرداخت غرامت ۱.۵ میلیارد دلاری شد؟
این جریمه به دلیل استفاده غیرقانونی از مجموعه‌داده‌های پایرت‌شده برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی اختصاص یافته است.
سهم مالی نویسندگان از هر اثر چقدر تعیین شده است؟
به ازای هر جلد کتاب ۳,۰۰۰ دلار پرداخت می‌شود که بسته به وضعیت قرارداد نشر، بین ۵۰ تا ۱۰۰ درصد آن متعلق به نویسنده است.