مقاومت در برابر نفوذ اجباری فناوری‌های نوظهور وارد مرحله تازه‌ای شده است. در سراسر آمریکا، کتابخانه‌های عمومی با موج بی‌سابقه‌ای از استقبال مردم برای شرکت در کارگاه‌های آموزشی با عنوان «چگونه هوش مصنوعی را غیرفعال کنیم؟» مواجه شده‌اند. اگر شما هم از جابه‌جا شدن دکمه‌ها، پیشنهادهای هوشمند ناخواسته و تحلیل اجباری ایمیل‌هایتان توسط چت‌بات‌ها خسته شده‌اید، بدانید تنها نیستید؛ شهروندان در حال یادگیری روش‌های استعفا از ابزارهای هوش مصنوعی شرکت‌های بزرگ فناوری هستند.
بازگشت کنترلی که از دست رفته بود؛ استقبال بی‌نظیر از کارگاه‌ها
همه چیز از کتابخانه عمومی بنگور در ایالت مین آمریکا آغاز شد؛ جایی که هانا سایروس (Hannah Cyrus)، کتابدار این مرکز، متوجه افزایش شدید سوالات مراجعه‌کنندگان درباره نحوه خاموش کردن قابلیت‌های جدید گوشی‌ها شد. سوالاتی مانند «چرا هوش مصنوعی می‌خواهد ایمیل یک‌جمله‌ای من را خلاصه کند؟» یا «چگونه این ابزارها را خاموش کنم؟» او را بر آن داشت تا برنامه‌ای آموزشی برای افزایش سواد دیجیتال طراحی کند.
استقبال از این دوره‌ها بسیار فراتر از انتظار بود. در حالی که دوره‌های معمولی رایانه معمولاً ۱۰ شرکت‌کننده دارند، ثبت‌نام کارگاه‌های غیرفعال‌سازی هوش مصنوعی ظرف چند ساعت پر شد و کتابخانه‌ها مجبور به برگزاری جلسات آنلاین و نوبت‌های اضافه شدند. این موج به سرعت به شهر‌های دیگر مانند فیلادلفیا نیز سرایت کرد.
کتابداران در این دوره‌ها گام‌به‌گام نحوه غیرفعال‌سازی ابزارهایی مانند Apple Intelligence و Google Gemini را روی گوشی‌های هوشمند و رایانه‌ها آموزش می‌دهند.
چرا مردم خواهان خاموش کردن هوش مصنوعی هستند؟
بر خلاف تصور عمومی، شرکت‌کنندگان در این کارگاه‌ها با اصل فناوری یا پیشرفت‌های پزشکی ناشی از هوش مصنوعی مخالف نیستند. دغدغه اصلی آن‌ها سلب اختیار کاربران و تحمیل اجباری این ابزارها در زندگی روزمره است.
- تحمیل اجباری در محیط کار و دستگاه‌های شخصی: کاربران احساس می‌کنند غول‌های فناوری بدون نظرسنجی، ابزارهای مختلف را وارد سیستم‌عامل‌ها کرده‌اند.
- نگرانی‌های زیست‌محیطی: مصرف بالای انرژی و آب در دیتاسنترهای هوش مصنوعی یکی از دلایل اصلی نارضایتی شهروندان است.
- حفظ حریم خصوصی: نگرانی از تحلیل رفتارهای دیجیتال و اطلاعات شخصی توسط چت‌بات‌ها.
حتی در این کارگاه‌ها راهکارهای کاربردی جالبی نیز میان کاربران ردوبدل می‌شود؛ به عنوان مثال، افزودن عبارت udm=۱۴ به انتهای آدرس جستجوی گوگل، نتایج و خلاصه‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی را کاملاً مخفی می‌کند.
سوالات متداول
آیا غیرفعال کردن هوش مصنوعی باعث اختلال در عملکرد گوشی می‌شود؟
خیر، خاموش کردن ویژگی‌هایی نظیر Apple Intelligence یا Google Gemini تنها قابلیت‌های تولید متن و تصویر هوشمند را غیرفعال کرده و هیچ آسیبی به وظایف اصلی سیستم‌عامل نمی‌زند.
چگونه می‌توان خلاصه‌های هوش مصنوعی گوگل (AI Overviews) را در جستجو حذف کرد؟
می‌توانید با استفاده از افزونه‌های مرورگر یا اضافه کردن پارامتر udm=۱۴ به آدرس موتور جستجو، گوگل را به حالت کلاسیک و بدون هوش مصنوعی بازگردانید.
هدف اصلی از برگزاری این کارگاه‌ها چیست؟
هدف کتابداران، ارتقای سواد دیجیتال و بازگرداندن حق انتخاب و استقلال به کاربرانی است که نمی‌خواهند بدون تمایل خود از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده کنند.