شرکت متا در جدیدترین ویدئوی تبلیغاتی خود تلاش کرده است تا تصویری کاملاً خوش‌بینانه، الهام‌بخش و انسانی از آینده هوش مصنوعی ارائه دهد. اما این کمپین تبلیغاتی کثیرالانتشار به دلیل یک اشتباه عجیب و باورنکردنی در انتخاب موسیقی متن، به سوژه داغ رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی تبدیل شده است: استفاده از ترانه‌ای که موضوع اصلی آن پایان جهان و نابودی کامل بشریت است!
از پیام‌های امیدبخش تا ترانه‌ای درباره پایان جهان: در تبلیغ متا چه می‌گذرد؟
تبلیغ جدید متا با تصاویری سیاه و سفید از چشمان یک انسان آغاز می‌شود که در حال خواندن تیترهای نگران‌کننده روزنامه‌ها درباره خطر هوش مصنوعی برای شغل‌ها، انزوای اجتماعی و بحران‌های جهانی است. صدای گوینده روی تصویر می‌گوید: «برخی افراد می‌خواهند باور کنید که هوش مصنوعی ارتباطات ما را کمتر می‌کند و ما را عقب می‌راند… اما ما کاملاً با این حرف مخالفیم.»
ناگهان صحنه رنگی می‌شود؛ تصاویری از افراد خندان، زوجی در حال رقص روی پشت‌بام، نوجوانانی در حال شنا در دریاچه و دوستانی که یکدیگر را به گرمی در آغوش می‌گیرند به نمایش درمی‌آید. گوینده ادامه می‌دهد: «ما را خوش‌بین بنامید، ما را رویاپرداز بنامید… اما ما روی انسان‌ها شرط بسته‌ایم. آینده متعلق به همه است.»
تا اینجای کار همه چیز مانند یک تبلیغ استاندارد برای فناوری‌های مارک زاکربرگ به نظر می‌رسد. اما نکته حیرت‌انگیز این است که موسیقی متن انتخاب‌شده برای این ویدیوی امیدبخش، شاهکار معروف دیوید بویی (David Bowie) به نام «پنج سال» (Five Years) است.
اگر با این ترانه آشنایی ندارید، متن آن داستان جامعه‌ای را روایت می‌کند که ناگهان متوجه می‌شود تنها ۵ سال تا یک رویداد انقراض دسته‌جمعی و پایان کامل زمین زمان دارد. در بخشی از متن این ترانه آمده است: «خبر تازه رسیده بود… فقط ۵ سال زمان برای گریه کردن داشتیم… گوینده خبر گریه می‌کرد و می‌گفت زمین واقعاً در حال مردن است.»
ترکیب تصاویری که قرار است هوش مصنوعی را نجات‌دهنده بشر نشان دهد با ترانه‌ای که درباره هراس از نابودی جهان در ۵ سال آینده است، نشان‌دهنده یک بی‌توجهی عجیب در دپارتمان بازاریابی متا است؛ تناقضی که حتی از چشم مارک زاکربرگ نیز دور مانده است.
تاریخچه تناقض در دنیای فناوری؛ وقتی مدیران بزرگ ادبیات و هنر را درک نمی‌کنند
این نخستین باری نیست که غول‌های فناوری پیام‌های هشداردهنده آثار هنری را اشتباه متوجه می‌شوند یا از آن‌ها در جای نادرست استفاده می‌کنند:
- شرکت اوکولوس (Oculus): به کارمندان جدید خود رمان شاهکار دنیای ویران‌شهری (Dystopian) به نام «شاگرد اول آماده» (Ready Player One) را هدیه می‌داد؛ رمانی که دقیقاً درباره خطرات تسلط شرکتهای واقعیت مجازی بر زندگی بشر است!
- سام آلتمن (مدیرعامل OpenAI): بارها از فیلم سینمایی «Her» به عنوان منبع الهام خود یاد کرده است؛ فیلمی که هشداری جدی درباره عواقب عاطفی و انزوای ناشی از وابستگی به هوش مصنوعی به شمار می‌رود.
- شرکت پالانتیر (Palantir): که سیستم‌های نظارت تصویری و امنیتی هوش مصنوعی می‌سازد، نام خود را از سنگ جهان‌بین ارباب تاریکی (سارون) در داستان‌های ارباب حلقه‌ها وام گرفته است.
به نظر می‌رسد مدیران ارشد سیلیکون‌ولی نیاز جدی به مطالعه بیشتر علوم انسانی و درک مفاهیم عمیق آثار هنری دارند تا چنین تناقض‌های خنده‌داری خلق نکنند.
رقابت بر سر ترسناک‌ترین تبلیغات و بدبینی عمومی جامعه
متا تنها شرکت فعال در حوزه هوش مصنوعی نیست که در بازاریابی دچار لغزش شده است. چندی پیش شرکت آنتروپیک (سازنده مدل Claude) نیز ویدیویی منتشر کرد که با خانه‌ای در حال سوزش، تصاویر دوربین‌های تشخیص چهره، قبرستان‌ها و افراد بی‌خانمان شروع می‌شد و از بینندگان می‌پرسید: «آیا می‌توان به هوش مصنوعی اعتماد کرد؟» این تبلیغ به قدری عجیب بود که سام آلتمن به طعنه نوشت فکر کرده این ویدیو یک طنز و ساتیر است!
با وجود تلاش‌های صدها میلیارد دلاری غول‌های فناوری برای مثبت نشان دادن هوش مصنوعی، نظرسنجی اخیر مرکز تحقیقاتی Pew نشان می‌دهد که تنها ۱۶ درصد از مردم آمریکا اعتقاد دارند هوش مصنوعی طی ۲۰ سال آینده تأثیر مثبتی بر جامعه خواهد داشت، در حالی که ۴۰ درصد آن را کاملاً منفی و مخرب می‌دانند.
سوالات متداول
چرا انتخاب آهنگ «پنج سال» دیوید بویی در تبلیغ متا جنجال‌برانگیز شد؟
زیرا این ترانه درباره آگاهی انسان‌ها از انقراض کامل زمین ظرف پنج سال آینده است، در حالی که متا از آن روی تصاویری استفاده کرده که قرار است آینده‌ای روشن و امیدبخش با هوش مصنوعی را نشان دهد.
واکنش زاکربرگ به این تبلیغ چه بود؟
مارک زاکربرگ بدون اشاره به متن ترانه، با انتشار این ویدیو تأکید کرد که متا همچنان معتقد است آینده متعلق به همه است و هوش مصنوعی ابزاری برای رشد توانمندی‌های انسانی خواهد بود.
دیدگاه عمومی مردم نسبت به آینده هوش مصنوعی چیست؟
بر اساس نظرسنجی‌های معتبر مانند موسسه Pew، تنها ۱۶ درصد مردم نسبت به تأثیرات بلندمدت هوش مصنوعی خوش‌بین هستند و اکثر جامعه درباره آینده آن ابراز نگرانی می‌کنند.