استارتاپ Etched که توسط سه دانشجوی انصرافی دانشگاه هاروارد در سال ۲۰۲۲ تأسیس شد، در جدیدترین دور سرمایه‌گذاری خود (Series C) موفق به جذب ۳۰۰ میلیون دلار سرمایه شد و ارزش بازار خود را به رقم شگفت‌انگیز ۱۰.۳ میلیارد دلار رساند. این دور از سرمایه‌گذاری به رهبری صندوق نام‌آشنای Sequoia Capital و با حضور غول‌هایی همچون Andreessen Horowitz، SK Hynix، Jane Street و Diffusion Capital انجام شده است. چهره‌های سرشناسی مانند پیتر تیل، اندری کارپاتی و دیلان فیلد نیز از سرمایه‌گذاران پیشین این شرکت هستند.
نکته حیرت‌انگیز اینجاست که Etched تنها هفت ماه پیش و در دسامبر، ۵۰۰ میلیون دلار سرمایه جذب کرده و ۵ میلیارد دلار ارزش‌گذاری شده بود؛ این یعنی ارزش استارتاپ در کمتر از یک سال دو برابر شده است. طبق اعلام صندوق سکویا، این بالاترین ارزش‌گذاری ثبت‌شده برای یک دور Series C در تاریخ فعالیت این مجموعه است. اچ‌د اخیراً اعلام کرده که تولید تراشه‌های اختصاصی‌اش در کارخانه‌های TSMC با موفقیت انجام شده، سیستم‌های کامل آن توسط مشتریان در حال تست است و تاکنون بیش از ۱ میلیارد دلار سفارش قطعی ثبت کرده است.
پایان رویای انحصار GPU؛ معماری اختصاصی Etched چطور محاسبات هوش مصنوعی را دگرگون می‌کند؟
زمانی که Etched فاز توسعه تراشه‌های اختصاصی برای مدل‌های مبتنی بر ترنسفورمر (معماری اصلی مدل‌هایی مثل ChatGPT و Claude) را آغاز کرد، بسیاری از کارشناسان این ایده را غیرعملی و پرریسک می‌دانستند. با این حال، سخت‌افزارهای این شرکت که به صورت سیستم‌های کامل سروری ارائه می‌شوند، محدود به یک مدل خاص نیستند.
به گفته رابرت واچن، هم‌بنیان‌گذار و مدیر ارشد عملیاتی Etched، این سیستم‌ها قادرند هر نوع مدل هوش مصنوعی را اجرا کنند؛ از مدل‌های «ترکیب متخصصان» (Mixture of Experts) مانند DeepSeek و Qwen گرفته تا معماریهای غیرترنسفورمری مثل Mamba. جالب اینجاست که ایده حک کردن بخشی از معماری هوش مصنوعی روی سیلیکون دیگر خنده‌دار نیست، چرا که گوگل نیز با پروژه تراشه Frozen v2 خود برای مدل Gemini مسیر مشابهی را در پیش گرفته است.
نوآوری اصلی Etched در بهینه‌سازی فرآیند استنتاج (Inference) است. فرآیند استنتاج شامل دو مرحله اصلی است:
- مرحله پیش‌پردازش (Prefill): درک پرامپت کاربر و تحلیل کانتکست که نیاز به توان محاسباتی بسیار بالایی دارد. Etched برای این بخش تراشه‌ای با ولتاژ بسیار پایین طراحی کرده است. ولتاژ پایین‌تر یعنی گرمای کمتر، و گرمای کمتر اجازه می‌دهد ترانزیستورهای بسیار بیشتری در یک تراشه گنجانده شوند.
- مرحله رمزگشایی (Decode): تولید توکن‌ها و پاسخ نهایی که نیاز به حافظه عظیم و سریع دارد. Etched برای این مرحله فناوری جدیدی به نام «حافظه در مقیاس خوشه‌ای» (Cluster-Scale Memory) ابداع کرده است که به چندین تراشه اجازه می‌دهد از یک استخر حافظه مشترک با تاخیر فوق‌العاده پایین استفاده کنند.
از خوابیدن روی زمین با حوله تا دیتاپلاس ۱۰ مگاواتی؛ داستان تسلیم‌ناپذیری بنیان‌گذاران
مسیر رشد Etched اصلاً ساده نبوده است. گاوین اوبرتی (مدیرعامل)، رابرت واچن (مدیر عملیات) و کریس ژو (مدیر ارشد فناوری) پس از انصراف از هاروارد، بدون داشتن دفتر، آپارتمان یا حتی دانش کافی درباره نحوه جذب سرمایه‌های سنگین، وارد منطقه بای‌اریا (Bay Area) شدند. واچن خاطره روزهای اول را این‌گونه تعریف می‌کند: «شب‌ها در خانه دوستم که قصد فروشش را داشت روی زمین می‌خوابیدم و از حوله به جای پتو استفاده می‌کردم! اولین سرورهای طراحی تراشه را در گراج خانه یکی از کارمندان بپا کردیم و هر بار که سرور هنگ می‌کرد، او به همسرش زنگ می‌زد تا دکمه ریستارت را فشار دهد!»
امروز اما اوضاع کاملاً متفاوت است. Etched بیش از ۴۰۰ متخصص در اختیار دارد، یک مرکز داده ۲ مگاواتی در سان‌خوزه را اداره می‌کند و به‌تازگی یک تسهیلات ۸۰ هزار مربعی با ظرفیت ۱۰ مگاوات در میلپیتاس افتتاح کرده است. بزرگان هوش مصنوعی جهان مانند اندری کارپاتی (از اسبق آنتروپیک/تسلا)، نوام براون (از OpenAI) و جفری هینتون (پدرخوانده هوش مصنوعی) پس از دموهای اختصاصی در دفتر Etched، عملکرد این سخت‌افزار را تأیید کرده‌اند.
سوالات متداول (FAQ)
استارتاپ Etched چیست و چرا توجه غول‌های فناوری را جلب کرده است؟
Etched یک استارتاپ تولید تراشه و سخت‌افزار هوش مصنوعی است که توسط دانشجویان انصرافی هاروارد تأسیس شده و توانسته با ابداع معماریهای اختصاصی برای مرحله استنتاج (Inference)، سرعتی به مراتب بالاتر و هزینه‌ای بسیار کمتر از پردازنده‌های گرافیکی (GPU) معمول ارائه دهد.
آیا تراشه‌های Etched فقط برای مدل‌های خاصی مثل ترنسفورمرها کارایی دارند؟
خیر؛ برخلاف ادعای منتقدان初، سیستم‌های Etched انعطاف‌پذیر بوده و می‌توانند انواع مدل‌های زبانی از جمله ترنسفورمرها، مدل‌های Mixture of Experts (مانند DeepSeek) و حتی معماریهای فضای حالت (مثل Mamba) را با سرعت بالا اجرا کنند.
ارزش فعلی استارتاپ Etched چقدر است و چه کسانی در آن سرمایه‌گذاری کرده‌اند؟
ارزش این شرکت در حال حاضر ۱۰.۳ میلیارد دلار است. از سرمایه‌گذاران شاخص آن می‌توان به Sequoia Capital، Andreessen Horowitz، SK Hynix، پیتر تیل، اندری کارپاتی و دیلان فیلد اشاره کرد.