در شرایطی که تنش‌ها پیرامون کپی‌برداری و آموزش مدل‌های هوش مصنوعی روزبه‌روز افزایش می‌یابد، گری تن (Garry Tan)، مدیرعامل شتاب‌دهنده نامدار وای کامبینیتور (Y Combinator)، موضعی جنجالی اتخاذ کرده است. او معتقد است رگولاتورها نباید مانع فرایند تقطیر هوش مصنوعی (AI Distillation) شوند و حتی استارتاپ‌های آمریکایی مدل‌های متن‌باز (Open-weight) نیز باید بتوانند از این روش برای یادگیری از مدل‌های پیشروی اختصاصی استفاده کنند.
تقطیر مدل چیست و چرا بحث‌برانگیز شده است؟
فرایند تقطیر دانش روشی است که طی آن یک تیم با ارسال پرامپت‌های گسترده و پرتکرار به یک مدل قدرتمند مرجع، نحوه استدلال و پاسخ‌دهی آن را یاد می‌گیرد و مدل کوچک‌تر و بهینه‌تری را آموزش می‌دهد. اخیراً شرکت آنتروپیک (توسعه‌دهنده کلود) مدعی شد که آزمایشگاه‌های چینی با دور زدن محدودیت‌ها و استفاده از هویت‌های جعلی اقدام به تقطیر غیرمجاز مدل‌های این شرکت کرده‌اند و خواستار مداخله نهادهای نظارتی شد.
با این حال، گری تن دیدگاه متفاوتی دارد و پیشنهاد می‌کند یک «رژیم تقطیر آمریکایی» شکل بگیرد تا توسعه‌دهندگان محلی بتوانند مدل‌های بومی قدرتمندی توسعه دهند و رقابت با چین حفظ شود.
دلایل مدیرعامل وای کامبینیتور برای آزادی تقطیر داده‌ها
گری تن استدلال می‌کند که غول‌های هوش مصنوعی نباید قوانین سخت‌گیرانه‌ای برای خروجی رابط‌های برنامه‌نویسی (API) خود تحمیل کنند. محورهای اصلی دیدگاه او عبارتند از:
- استفاده مدل‌های بزرگ از داده‌های عمومی: شرکت‌های پیشرو خودشان برای آموزش مدل‌های بسته از میلیاردها محتوای وب و آثار دارای حق کپی‌رایت بدون اجازه مستقیم استفاده کرده‌اند؛ بنابراین هوش حاصله باید به نوعی کالای عمومی محسوب شود.
- جلوگیری از انحصارگرایی یک شرکت: بدترین سناریو برای آینده فناوری این است که قدرت محاسباتی و هوش پیشرفته تنها در انحصار یک شرکت غول‌پیکر با سرمایه نامحدود باقی بماند.
- تقویت اکوسیستم مدل‌های با وزن باز: در دسترس بودن مدل‌های متن‌باز و آزاد به استارتاپ‌ها آزادی عمل می‌دهد و نوآوری را در سراسر صنعت گسترش می‌دهد.
سوالات متداول
منظور از تقطیر هوش مصنوعی (Distillation) چیست؟
تکنیکی در یادگیری ماشین است که در آن خروجی‌ها و نحوه استدلال یک مدل زبانی بزرگ، به عنوان داده‌های آموزشی برای ارتقای یک مدل کوچک‌تر و ارزان‌تر استفاده می‌شود.
چرا گری تن با انحصار مدل‌های بسته مخالف است؟
او معتقد است انحصار هوش مصنوعی در دست یک یا چند غول فناوری باعث از بین رفتن رقابت سالم و تضعیف اکوسیستم استارتاپ‌های نوپا خواهد شد.