استارتاپ نوپای Besxar که توسط یکی از کارمندان سابق OpenAI پایه‌گذاری شده، رویکردی ساختارشکنانه برای تولید نیمه‌هادی‌ها در پیش گرفته است: انتقال خطوط تولید تراشه به مدار زمین به کمک پرتابگرهای فالکون ۹ شرکت SpaceX. این شرکت با جذب سرمایه ۱۴ میلیون دلاری، به دنبال حل چالش‌های نجومی ساخت اتاق‌های تمیز در زمین از طریق خلاء طبیعی فضا است.
چرا تولید نیمه‌هادی در مدار زمین یک مزیت استراتژیک است؟
ساخت تراشه‌های پیشرفته برای دیتاسنترهای هوش مصنوعی روی زمین مستلزم صرف میلیاردها دلار برای احداث اتاق‌های تمیز فوق‌ایزوله است تا حتی ریزترین ذرات غبار ویفرهای سیلیکونی را آلوده نکنند. بنیان‌گذار Besxar معتقد است به جای مبارزه با قوانین فیزیک روی زمین، باید تولید را به محیط فضا برد که شرایط خلاء ایده‌آل را به رایگان ارائه می‌دهد.
مزایای اصلی این فناوری عبارت‌اند از:
- خلوص بی‌سابقه متریال: نمونه‌های آزمایش‌شده در مدار، کمترین میزان ذرات معلق و آلودگی سطحی را نسبت به ویفرهای زمینی ثبت کرده‌اند.
- کاهش هزینه‌های زیرساختی: حذف سیستم‌های عظیم و پرهزینه فیلتراسیون و ایجاد خلاء مصنوعی در کارخانه‌های زمینی.
- بهینه‌سازی تراشه‌های مصرف توان: افزایش چشمگیر بازدهی ویفرهای مورد استفاده در رگولاتورهای توان دیتاسنترهای AI، سیستم‌های رباتیک و خودروهای خودران.
نقشه راه Besxar و همکاری با اسپیس‌ایکس
این شرکت نخستین کپسول‌های آزمایشی خود موسوم به «فاب‌شیپ» را طی مأموریت‌های استارلینک به فضا فرستاده تا مقاومت نمونه‌ها هنگام پرتاب و بازگشت به زمین را ارزیابی کند. نتایج اولیه موفقیت‌آمیز بوده و گام بعدی، اجرای فرایندهای لایه‌نشانی حرارتی روی ویفرها در مدار است.
با توسعه و بهره‌برداری کامل از موشک‌های غول‌پیکر Starship، این استارتاپ قصد دارد ظرفیت کارخانه مداری خود را به هزاران ویفر در هر پرواز افزایش داده و زنجیره تأمین نسل بعدی پردازنده‌های هوش مصنوعی را دگرگون کند.
سوالات متداول
هدف اصلی استارتاپ Besxar از تولید تراشه در فضا چیست؟
بهره‌گیری از شرایط خلاء مطلق و میکروگرانش فضا برای دستیابی به ویفرهای نیمه‌هادی فوق‌خالص بدون نیاز به ساخت اتاق‌های تمیز گران‌قیمت زمینی.
ویفرهای تولیدی در مدار زمین در چه بخش‌هایی استفاده می‌شوند؟
این محصولات به عنوان پیش‌ماده در ساخت تراشه‌های مدیریت و تنظیم توان دیتاسنترهای هوش مصنوعی، ربات‌ها و خودروهای الکتریکی کاربرد دارند.
آیا بازگرداندن محصولات از مدار زمین به صرفه است؟
با پیشرفت موشک‌های چندبارمصرف اسپیس‌ایکس مانند فالکون ۹ و استارشیپ، هزینه پرتاب و بازگشت محموله‌ها به شدت کاهش یافته و تولید محصولات باارزش‌افزوده بالا در مدار اقتصادی شده است.